Erfgoed Leiden en omstreken

Info

Aanwijzing

De bevoegdheid voor het aanwijzen van beschermde rijksmonumenten, gemeentelijke monumenten, karakteristieke panden en beschermde dorps- of stadsgezichten ligt bij de rijksoverheid en de gemeente. Vaak worden zij bijgestaan door een commissie van onafhankelijke deskundigen, die adviseert over aanwijzing op basis van cultuurhistorische criteria .

 

Rijksmonument

Rijksmonumenten worden namens de minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap aangewezen door de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed op grond van de Monumentenwet 1988. De minister wordt geadviseerd door de gemeente en de Raad voor Cultuur. Na aanwijzing wordt een rijksmonument ingeschreven in het Monumentenregister.

 

Gemeentelijk monument

Gemeentelijke monumenten worden aangewezen door het college van burgemeester en wethouders op grond van de Monumentenverordening 2008. Zij vragen hiervoor advies aan de Adviescommissie Cultuurhistorie Leiden (ACL).

 

Karakteristiek pand

Karakteristieke (voorheen: beeldbepalende) panden worden aangewezen door de gemeenteraad tijdens het vaststellen van het bestemmingsplan waarin deze panden zijn opgenomen. Uitgaande van het behoud van de beeldkwaliteit, kent het bestemmingsplan hiervoor bestemmingsregels. De selectiecriteria voor een karakteristiek pand zijn in Leiden vastgelegd in de Erfgoednota 2014-2020 (PDF; 2,1 MB).

 

Van rijkswege of gemeentewege beschermd stads- of dorpsgezicht

Van rijkswege beschermde stads- en dorpsgezichten worden door de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, namens de minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap en de minister van Infrastructuur en Milieu gezamenlijk, aangewezen op grond van de Monumentenwet 1988. Zij worden geadviseerd door de gemeenteraad, Gedeputeerde Staten en de Raad voor Cultuur. De gemeente stelt na aanwijzing een beschermend bestemmingsplan vast waarin het beschermd stadsgezicht is opgenomen.

Een gemeentelijk beschermd stadsgezicht wordt door burgemeester en wethouders aangewezen, na advisering door de Adviescommissie Cultuurhistorie Leiden (ACL).

 

Archeologie

Archeologisch waardevolle gebieden kunnen worden beschermd als rijksmonument of gemeentelijk monument. De aanwijzingsprocedure hiervoor is gelijk aan die voor rijks- en gemeentelijke monumenten.

 

 

Gevolgen monumentenstatus

Aan een beschermd pand of in een beschermd gebied mogen niet zomaar (ver)bouw-, restauratie- of sloopwerkzaamheden worden uitgevoerd. Ga vooraf na of een vergunning nodig is. Vaak zijn er voor restauratie en onderhoud financiële regelingen beschikbaar. Deze vindt u onder vergunningen en subsidies.

 

Particuliere aanvraag monumentenstatus

Bent u van mening dat u eigenaar bent van een potentieel monument? Dan kunt u een aanvraag voor de status van beschermd gemeentelijk monument indienen. In Aanvraag monumentenstatus gemeentelijk monument (PDF; 18 KB) leest u hoe.

Wilt u voor uw pand de status van beschermd rijksmonument aanvragen, neem dan contact op met de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed (RCE). Panden vervaardigd na 1940 komen op verzoek van belanghebbenden en ambtshalve door de Minister in aanmerking voor aanwijzing als beschermd rijksmonument. Aanwijzingsverzoeken van derden voor rijksmonumenten van vóór 1940 zijn niet mogelijk. Wel kunt u een suggestie doen voor aanwijzing van een pand.

 

Heeft u nog vragen? Neem dan contact op met het Servicepunt Bouwen en Wonen.

kaart