Erfgoed Leiden en omstreken

Info

Regels en vergunningen

Om ons gebouwde erfgoed zo goed mogelijk te behouden gelden er regels voor de verschillende soorten bescherming. De bescherming bepaalt de vergunningsvrije werkzaamheden en de werkzaamheden waar een omgevingsvergunning voor nodig is.

Voor karakteristieke panden zijn strengere regels opgesteld in de welstandsnota en het bestemmingsplan, maar gelden de normale regels voor vergunningsvrij bouwen en geldt waar nodig een vergunningplicht.

In het beschermd stadsgezicht zijn minder werkzaamheden vergunningsvrij. Voor wijzigingen die gevolgen hebben voor het uiterlijk en de contour van een pand is een vergunning nodig. 

Voor graafwerkzaamheden in de bodem zijn regels opgenomen in het bestemmingsplan. Als het werk binnen deze regels valt, qua locatie, diepte en oppervlakte, is er geen aanlegvergunning nodig. Dit moet dus per locatie worden bepaald.

Voor monumenten zijn nog veel minder werkzaamheden vergunningsvrij en er is geen verschil tussen een gemeentelijke of een rijksmonument. Voor normaal onderhoud, dus onderhoud waardoor het monument niet wijzigt, is geen omgevingsvergunning nodig. Ook wijzigingen aan recente bouwdelen, die de monumentale waarde van het pand niet raken, zijn vergunningsvrij. Hieronder volgen enkele voorbeelden.

Vergunningsvrij

Normaal onderhoud is bij alle gebouwen vergunningsvrij.
Bij monumenten worden daaronder verstaan werkzaamheden, die erop gericht zijn om te behouden wat er is. Denk aan het licht opschuren en schilderen in dezelfde kleur, het vervangen van kapotte ruiten, het opstoppen van rieten daken, of het vervangen van enkele dakpannen, het plaatselijk herstellen van verdwenen of aangetast voegwerk. Hierbij moet het nieuwe materiaal, dat wordt toegepast in kleur en detaillering, gelijk zijn aan het bestaande werk. Bijvoorbeeld het verfsysteem, het type glas, de dakpannen en het voegmortel.

Bij karakteristieke panden mag het materiaal worden vervangen, maar mag de detaillering en het aanzicht niet wijzigen. Er mag bijvoorbeeld een nieuw kozijn met trippel glas worden geplaatst, mits de detaillering aan de buitenzijde hetzelfde is als de bestaande detaillering.

Bij karakteristieke panden en alle niet monumenten in het beschermde stadgezicht zijn veel werkzaamheden in gebouwen en aan de achterzijde van het gebouw vergunningsvrij. Bij monumenten is dat niet het geval, met uitzondering van het verwijderen van moderne wanden (welke geen historische structuur vertegenwoordigen), het vernieuwen van moderne vloerafwerkingen, vervangen van een keuken of badkamer van na 1965, of een recente scheidingswand of verlaagd plafond. Voor meer informatie adviseren we u de folder vergunningsvrij bouwen te raadplegen.

Omgevingsvergunning

Als voor de werkzaamheden een vergunning nodig is, dan kan deze via het landelijke website www.omgevingsloketonline.nl worden aangevraagd. Bij een omgevingsvergunning kijkt de gemeente of de cultuurhistorische waarden bij uw aanvraag voldoende in stand blijven. Hiervoor wordt de aanvraag getoetst aan de welstandsnota, het bestemmingsplan en bij monumenten door een monumentencommissie. De monumentencommissie in Leiden is geïntegreerd in de Welstands- en Monumentencommissie Leiden. Bij monumenten wordt extra rekening gehouden met het (toekomstige) gebruik. Omdat niet altijd meteen duidelijk is waar de cultuurhistorische waarden in en bij een monument zitten, is het verstandig om in een vroeg stadium een bouwhistorisch onderzoek te doen. Daarnaast kunnen de adviseurs van Erfgoed Leiden en Omstreken met u meekijken waar de aandachtpunten en de mogelijkheden in uw monument zitten. Meer algemene informatie over de omgevingsvergunning vindt u op de website van de gemeente Leiden.

kaart