Erfgoed Leiden en omstreken

Info

Verhaal: Wijtenburg

  • Leiden
  • Geschiedenis 1801-1900
  • Geschiedenis 1901-1950
  • Gebouwen

Enkele geveltekens met de naam Wijtenburg


GT_1918 Eerste steen Bernard en Suzanna Wijtenburg 31 mei 1919
Haarlemmerstraat 2 Foto A. Geertsema

Het winkelpand op de hoek van de Haarlemmerstraat en de Turfmarkt is beeldbepalend voor Leiden. Het is iets hoger dan de omringende bebouwing en het hoektorentje trekt extra aandacht. Het is een waardige markering voor het begin van de belangrijkste winkelstraat van Leiden.

De geschiedenis;
In mei 1880 krijgt Haarlemmerstraat 2 een publieke functie. Dan wordt hier het hulpkantoor van Van Gend & Loos gevestigd. In mei 1885 zit hier het sigarenmagazijn van J. Landman. Tot in ieder geval 1910 blijft er een sigarenwinkel op deze plek. Op 13 september 1916 begint J.J. van der Steen op dit adres met een banketbakkerszaak. Daarna worden er weer sigaren verkocht. Op 11 april 1919 opent A.H.J. Wijtenburg een tabakswinkel, maar hij heeft plannen voor nieuwbouw. Op 3 maart 1919 geeft hij opdracht aan aannemer M.E. Groenewegen tot het bouwen van een winkelhuis met bovenwoning. Het moet een markant gebouw worden, een echte blikvanger voor de entree van de belangrijkste Leidse winkelstraat. Het ontwerp is van architect L. van der Laan. Op 27 september is de bouw voltooid en opent Wijtenburg zijn nieuwe winkel. De bovenetage (Haarlemmerstraat 2a) wordt eveneens als bedrijfsruimte gebruikt. Vanaf 25 oktober 1933 zit daar de kapsalon van Riek Zeventer. Zij verhuist in augustus 1938 naar en etage op Steenstraat 57a. Het verzekeringskantoor Veraka maakt in de jaren veertig gebruikt van deze ruimte (in ieder geval 1940-1942).


beeldmateriaal van Erfgoed Leiden

Het pand Haarlemmerstraat 2 blijft een sigarenzaak, waarschijnlijk tot in 1964 als de winkel in gebruik genomen door de muziekhandel ‘Musica d’Italia’. Deze zaak blijft daar tot eind 1980. Op 31 oktober 1980 wordt de winkel van Oogmeetkundig Kontaktlenscentrum geopend. Die blijft daar zeker tot februari 1989. De winkel staat enige tijd te huur. Gedurende korte tijd zit er een computerwinkel in. Eind 2004 wordt de winkelpui aangepast. In die tijd worden de muren van de begane grond wit geschilderd. Doodzonde van het gebouw, maar vanuit commercieel oogpunt is dat wel te begrijpen. De winkel oogt nogal somber door de zware partijen donkere baksteen. Er komt een filiaal van Bakkerij van Maanen in. In 2014 wordt de winkel opnieuw verbouwd. Het wordt nu een broodjeszaak.

Wijtenburg is ook eigenaar van een sigarenfabriek. De officiële naam is ‘Edelachtbaar Sigarenfabrieken firma A.H.J. Wijtenburg’. Het kantoor staat aan de Nieuwe Rijn, nummer 89-90. Daar is ook een winkel.


GT_1523 WIJTENBURG . Nieuwe Rijn 89 Foto B. Veldstra

Verder zijn er bedrijfspanden aan de Uiterstegracht 1b, op de hoek Groenesteeg-Herengracht en later aan de Oosterkerkstraat, hoek Zijlsingel, tegenover de meelfabriek. In de jaren dertig van de 20e eeuw werken er in totaal 250 mensen. In de jaren na de oorlog gaat het slecht met de sigarenindustrie. De fabriek van Wijtenburg wordt in 1951 gesloten.


tegeltableau in ernstig vervallen staat
foto Stiel


GT_1952 foto J. Moggré
S. en C. Wijtenburg Uiterste gracht 1b


Bronnen:
Dhr. J. Moggré. zie ook zijn website


Dit verhaal is opgesteld door de werkgroep geveltekens.
Voor contact met de werkgroep, zie het colofon
kaart