Erfgoed Leiden en omstreken

Info

Beleg en ontzet in jouw buurt

Elk kind uit de wijde Leidse omtrek weet van alles over het beleg en ontzet van Leiden. Maar Leiden was maar heel klein in die tijd. Wat was het effect op de omliggende dorpen? Deze spannende gastles is voor groep 7 en 8 van de basisschool. In de maand september komen wij langs met onze gruwelijke break-in-box. Daarnaast hebben we aanvullend lesmateriaal voor in de klas!

Voor deze les komt een medewerker van Erfgoed Leiden langs in de klas. Deze heeft een spannend kistje bij zich, met een cijferslot erop.

Na een korte klassikale introductie over de Opstand en de Tachtigjarige Oorlog gaan de leerlingen in (tafel)groepjes aan de slag met twee kaarten van Leiden en omgeving tijdens het beleg. De een is gemaakt door een kaartenmaker in dienst van de Spanjaarden, de andere door iemand die in de stad Leiden zat. De leerlingen onderzoeken de verschillen en overeenkomsten tussen deze kaarten.

Samen met de leerlingen gaan we na, hoe het leven er voor de bewoners van de gebieden buiten Leiden is geweest. Waar is hun eigen dorp op de kaarten? Heel Leiderdorp was bijvoorbeeld het versterkte fort van Valdés en bij veel andere dorpen lagen ook schansen, die de ene keer door de Spanjaarden, de andere keer door de Leidenaren werden bezet.

Stukken tekst uit het verslag van Jan Jansz. Orlers uit 1614 brengen ons terug in die tijd.

Dan krijgt elk (tafel)groepje een document te ontcijferen. Het gaat over de gevechten bij een schans. Deze puzzel leidt tot een viercijferige code. Het groepje dat als eerste de code denkt te hebben, mag proberen het kistje open te maken.

De verrassing in het kistje leidt naar een nieuw document en de afronding van de les.

Wil je deze les in jouw klas hebben? Dat kan! Deze les is te boeken door scholen in ons werkgebied. Voor € 75 komen we naar je toe. Elke extra groep voor een aansluitende les kost € 50. Neem contact met ons op voor een afspraak via Dit e-mailadres wordt beveiligd tegen spambots. JavaScript dient ingeschakeld te zijn om het te bekijken.l.  

Extra lesmateriaal

Dit extra lesmateriaal bestaat uit een interactieve schoolplaat, getekend door Hans Swaep. De wortels op de kaart verwijzen door naar korte fragmenten uit de documentaire Sporen van Drie Oktober van Ruurd Kok en Kleef&Koop. Hierbij zijn aanvullende opdrachten, waarbij de leerlingen bespreken hoe we omgaan met standbeelden, welke herdenkingsmonumenten er bestaan en hoe je zelf een lokale traditie kunt creëren. Deze  opdrachten stimuleren discussie en reflectie en maken het materiaal ook zeer geschikt voor de onderbouw van het voortgezet onderwijs. 

Of maak een fietstocht langs reconstructies. 

Hieronder staat per filmpje het opdrachten- en docentenmateriaal.

1. Lammenschans

Lammenschans. Opdracht: de schansen

Voor de docent

Pieterskerk. Discussie: kan Van der Werf blijven staan?

Leeweg. Opdracht: tussen Haarlem en Leiden

Voor de docent

Spaarndammerdijk. Opdracht: het beleg van Haarlem

Voor de docent

Warmond. Opdracht: zoek de ruïnes

Voor de docent

Haagweg. Opdrachten: monumenten

Voor de docent

Capelle. Opdracht: de tocht van de geuzen

Zoeterwoude. Digibordles de geuzentocht

Vliet. Opdracht: een nieuwe traditie

Voor de docent

Rapenburg. Opdracht: een nieuwe optocht

Rapenburg. Opdracht: op zoek naar de verborgen kapel

Voor de docent

kaart