Bij archeologisch onderzoek aan de Gooweg in Noordwijkerhout is een bijzondere vondst gedaan. Archeologen vonden in de bodem een verzameling kerkelijke voorwerpen. Deze zijn tijdens de Duitse bezetting bewust in de grond verborgen. Rond Bevrijdingsdag staan we stil bij dit soort verhalen uit de Tweede Wereldoorlog.
Erfgoed Leiden en Omstreken was betrokken bij het onderzoek, dat werd uitgevoerd door Transect b.v. in opdracht van de gemeente Noordwijk. De opgraving richtte zich in eerste instantie op prehistorische resten. De vondst van deze relatief jonge, maar historisch betekenisvolle objecten vormde dan ook een onverwachte bijvangst.
Verschillende kerkelijke voorwerpen
De vondst bestaat uit verschillende voorwerpen van brons en koperlegering, vermoedelijk afkomstig uit een kerk of kapel. Het gaat onder meer om een kandelaar, een schaal voor hosties of gebak, een bijbel- of boekenhouder, een fragment van een kroonluchter, een muurhaak met kroonsymbool, een handvat en een klein doopschaaltje. De objecten waren zorgvuldig bij elkaar gelegd en ingepakt in kranten uit juli 1941, die inmiddels sterk zijn aangetast. Verder onderzoek naar de kranten en de voorwerpen is nog gaande.
Verborgen in oorlogstijd
Alles wijst erop dat de objecten in de zomer van 1941 doelbewust zijn begraven. In die periode vaardigde de Duitse bezetter de zogeheten Metalgutverordnung uit, die het inleveren van metalen voorschreef voor de oorlogsindustrie. Hoewel religieuze en waardevolle objecten officieel waren uitgezonderd, bleek dat in de praktijk niet altijd het geval. Mogelijk zijn de voorwerpen daarom verborgen om ze te beschermen.
Noordwijk in 1941
In 1941 was de oorlog ook in Noordwijk en omgeving nadrukkelijk aanwezig. De kust maakte deel uit van de Atlantikwall en werd zwaar gemilitariseerd. Het dagelijks leven werd steeds verder beperkt, terwijl Duitse troepen zichtbaar aanwezig waren in het landschap en de dorpen. Tegen deze achtergrond krijgt de vondst extra betekenis.
Herkomst nog onbekend
Tot nu toe is de herkomst van de voorwerpen onbekend. Navraag bij kerken en historische verenigingen in de regio heeft nog geen duidelijkheid opgeleverd. Het onderzoek wordt voortgezet. Na afronding worden de objecten overgedragen aan het provinciaal depot voor bodemvondsten.
Verhalen in de bodem
De vondst laat zien dat mensen in de oorlog hun waardevolle spullen probeerden te bewaren. Onder de grond liggen nog altijd verhalen verborgen over de keuzes die mensen maakten in een tijd van oorlog en onzekerheid.
