De kaart kwam tot stand dankzij een rechtszaak tussen de stad Leiden en Hagenaar Dierick Coebel van der Loo. Laatstgenoemde had aan de westkant van de stad een kalkoven laten bouwen. Dat was voor Leiden een doorn in het oog. Deze stad mocht vanaf 1540 alle neringen in het gebied vanaf haar muren tot 500 roeden buiten de stad verbieden. Doel hiervan was de eigen economie te beschermen door concurrentie in de nabije omgeving uit te schakelen.

Leiden spande een proces aan bij het Hof van Holland, dat door Coebel werd verloren. Echter, hij trok zich er niets van aan en zette zijn werkzaamheden gewoon voort. Leiden begon in 1550 voor de Grote Raad van Mechelen een nieuw proces. De stad gaf Pieter Sluijter opdracht een meetrapport van de afstand tussen de stad en Coebels kalkoven met een kaart ter verduidelijking van de situatie te maken. Het meetrapport kwam op 3 januari 1550 gereed en de kaart later dat jaar. Een en ander resulteerde in een algehele nederlaag voor Coebel.

Sluijter heeft op zijn kaart vooral nadruk gelegd op de omgeving van Leiden. Van de stad zelf heeft hij alleen de contouren weergegeven met alleen de voornaamste straten en waterwegen. Meer werk maakte hij van de verdedigingswerken. Met name de poorten zijn indrukwekkend. Aan de oostzijde van de stad buiten de Hogewoerdspoort is het Minderbroedersklooster getekend, evenals een aantal steenplaatsen, kalkovens en een molen. Aan de westzijde zien we het Leprooshuis bij de Witte Poort, bij de Rijnsburgerpoort de herberg Spanjaardhuis en het klooster Lopsen. Op grotere afstand zien we langs de Rijn opnieuw molens, steenplaatsen en kalkovens.

De kaart bevindt zich in het archief van de Grote Raad van Mechelen. Dat archief is raadpleegbaar in het Algemeen Rijksarchief te Brussel. De kaart die u hier ziet, is een 19de-eeuwse reproductie. Deze bevindt zich in onze Prentverzameling onder nr. PV317A en is zichtbaar in de Beeldbank op onze website.

André van Noort, archivist