Erfgoed Leiden en omstreken

Info

Samenwerkende disciplines

Erfgoed Leiden en Omstreken (ELO) is méér dan de wettelijke beheerder van historische objecten in al hun verschijningsvormen. Wij hebben onszelf ook de taak opgelegd om  een representatief beeld te geven in woord en beeld van de geschiedenis van Leiden en omgeving, boven en onder de grond. Door erfgoed te gebruiken en te verankeren in het nu, voelen mensen zich verbonden met hun omgeving en wint hun leefomgeving aan kwaliteit. De erfgoedspecialisten binnen ELO dragen ieder vanuit hun eigen vakgebied bij aan deze doelen.

 

Archeologie
Zorg voor het bodemarchief
Uit bodemsporen kun je de bewoningsgeschiedenis van een gebied herleiden. Daarom mag niet zomaar overal worden gegraven. Onze archeologen en adviseurs waken over dit ‘bodemarchief’.
De bodem en de daarin door mensen achtergelaten sporen en voorwerpen zijn een informatiebron voor archeologen. Deze informatiebron is vaak uniek, want over veel zaken in het dagelijks leven is nooit iets schriftelijk vastgelegd. Zo kon men bijvoorbeeld in de vroegste perioden van de geschiedenis zelfs niet schrijven. Het bodemarchief is dan onze enige informatiebron. Onze archeologen zetten zich in voor het behoud van deze informatie. Dat doen ze door deze archeologische informatie op te graven en te documenteren, of door ruimtelijke ontwikkelingen zo bij te sturen dat het bodemarchief daarbij gespaard blijft. De adviseur archeologie geeft voorlichting en adviseert in ruimtelijke ordeningsprocessen en bouwprojecten waar archeologie een rol speelt. Een belangrijke taak is de toetsing van bouwplannen op de gevolgen voor het bodemarchief en de advisering over het verlenen van een omgevingsvergunning. Onze organisatie heeft sinds 1999 een eigen depot voor archeologische en bouwhistorische vondsten. Ook alle documentatie over archeologische opgravingen wordt hier bewaard. De informatie en vondsten in dit depot zijn – net als bij het historisch archief – op te vragen en in te zien.


Archief
Ons collectieve geheugen

Archieven zijn een welhaast onuitputtelijke bron van informatie over het verleden. Zeker in Leiden en omgeving. Archivisten zorgen dat deze informatie ontsloten wordt, archiefinspecteurs waken over een zorgvuldige omgang en restauratoren zorgen voor het behoud van de collectie.

Een gemeentelijk archief heeft de wettelijke taak om haar archieven goed te verzorgen en dient ook rekening te houden met de belangen van de burger. Een belangrijke wet is de Archiefwet. Deze regelt dat overheidsorganen archiefbescheiden (archiefstukken) ouder dan twintig jaar in goede, geordende en toegankelijke staat naar een archiefbewaarplaats moeten overbrengen. Voor de bij ons aangesloten gemeenten is dat ons depot aan de Boisotkade.  Naar overheidsarchieven beheert Erfgoed Leiden en Omstreken ook particuliere archieven en andere collecties, zoals van historische prenten, affiches en films. Dat past in het streven naar een evenwichtige collectie die een representatief beeld geeft van de geschiedenis van Leiden en omgeving.

Tijdens de overdracht houdt de archiefinspecteur van ELO toezicht op het beheer van de archiefbescheiden die zich nog bij de archiefvormer bevinden. Eenmaal binnengekomen archiefstukken worden eerst geïnventariseerd vóór het publiek deze kan inzien. De wet bepaalt dat gemeentelijke archiefstukken na twintig jaar openbaar worden en bij particuliere archieven bepaalt de schenker of eigenaar zelf deze termijn. Het uitpluizen van een familiestamboom is vanouds een belangrijke reden voor archiefonderzoek. Recent groeit de belangstelling voor de bewoningsgeschiedenis van huizen. Ook thematisch onderzoek, zoals naar Leiden tijdens de Tweede Wereldoorlog, neemt toe. In de hedendaagse beeldgerichte cultuur blijkt de grote en goed toegankelijke beeldcollectie van Erfgoed Leiden en Omstreken van toenemende waarde.


Monumenten
Thuis in ruimtelijk erfgoed
Monumenten zijn niet alleen gebouwen en niet alleen mooi. Ze vertellen, net als het archief en het bodemarchief, een belangrijk verhaal over het verleden. Monumentenzorgers, bouw- en architectuurhistorici zorgen voor het behoud van kwaliteit en het niet ongezien verdwijnen van informatie.
Voor de bouwhistoricus is de historische stad één groot historisch verhaal. Hij onderzoekt bouwsporen in muren, vloeren en kapconstructies en herleidt zo de ontwikkelingsgeschiedenis van een pand of een gedeelte van de stad. Een rondgang met deze specialist door een oud huis is voor de eigenaar vaak een openbaring! De architectuurhistoricus richt zich meer op de ideeënwereld achter een gebouw, een stedenbouwkundige uitleg of een park. Wat wilde de opdrachtgever bereiken met zijn ontwikkeling? Waarom werd voor een bepaalde vormgeving gekozen? De architectuurhistoricus plaatst zo het monument in een breder perspectief. De adviseurs vertellen op basis van deze onderzoeken hoe je het beste met een monument of een wijk kunt omgaan. Daarbij wordt rekening gehouden met de huidige comfortwensen, duurzaamheid en het gebruik. Projecten van ELO richten zich op een maatwerkbenadering om monumenten duurzamer te maken en een opwaardering van het historisch stadsbeeld door winkelpuien en het historische kleurbeeld te reconstrueren.
kaart