Erfgoed Leiden en omstreken

Info

Opzet en invulling

Door het Leidse kleurenproject kijken we nu met andere ogen naar de kleuren in de stad. Uit kleuronderzoek aan Leidse gebouwen blijkt dat de huidige kleuren van oude panden vaak heel anders zijn dan die in het verleden. Zo was het een absolute verrassing dat de kleur van hout vroeger zo'n prominente rol in het stadsbeeld speelde. Soms vond men houtimitaties zelfs mooier dan echt hout! Ook steensoorten werden volop geïmiteerd. Opvallend in Leiden is het rijkelijk toepassen van verschillende geeltinten.

Kleurenprojectie Rapenburg
Kleurenprojectie van Rapenburg 67 en 69b door Architektenburo Veldman | Rietbroek | Smit.

 

In de 17e eeuw hield men van volle en sprekende kleuren op de gevel. In de zwieriger 18e eeuw veranderde de smaak naar lichtere tinten, die vaak dicht bij elkaar liggen. De 19e eeuw is de eeuw van materiaalimitaties. Met stuc en schilderwerk toverde men beeldhouwwerk en kostbare houtsoorten. Pasteltinten werden zowel binnen als buiten rijkelijk toegepast.

Onder invloed van architecten als Cuypers en Berlage ontstond begin 20e eeuw een voorkeur voor echte materialen in plaats van imitaties. Veel oude gebouwen werden van hun verf- en pleisterlagen ontdaan, terwijl dat door de ontwerpers nooit zo was bedoeld.

Deze verfloze stenen gevels zien er nu verweerd en vervuild uit. Een schril contrast met de vaak keurig witte kozijnen en donkergroene ramen en deuren. Deze kleuren zijn overigenspas in de 2e helft van de 20e eeuw gaan domineren.

 

Investeren en veiligstellen

Het doel van het kleurenproject is om de oorspronkelijke Leidse kleuren weer terug te brengen.  Resultaten van het Kleurenproject zijn beschreven in het boek Van Leidse schilders mette groote quast. De 50 meest aangetroffen kleuren zijn opgenomen in de kleurstalenkaart 'Het Leidse kleurenpalet’, zodat gemakkelijk kan worden bepaald welke kleur bij een gevel past. Het kleurenproject is daarmee een belangrijke bijdrage aan het unieke, monumentale karakter van Leiden. Ook stelt het historische informatie veilig, want tegenwoordig verwijderen veel schilders alle oude verflagen. Daarom ondersteunt de gemeente eigenaren van oude panden die de gevel in de originele, historische Leidse kleuren willen laten beschilderen met informatie en subsidie. Inmiddels zijn al vele gevels in Leiden opnieuw geschilderd.

 

kaart